LESSEN VAN EEN GROTE RENOVATIE (3)

Op 5 augustus start de grote renovatie van het appartementsblok Leeuwerikenveld Paviljoen 2 in Heverlee. Dankzij het Europese ELENA-project L.E.U.V.E.N. wordt een groot deel van de studiekost voor de renovatie terugbetaald. Leuven 2030 ging hierover al in gesprek met de syndicus van Leeuwerikenveld en met ingenieur-architect Arne Vangeenberghe van Atelier T. Voor de werken van start gingen, ging Leuven 2030 ook nog op bezoek bij bewoonster Jolien Dechamps.

Jolien Dechamps Leeuwerikenveld

We ontmoeten Jolien in de hal van het gebouw en gaan samen naar boven. Binnen in het lichte en stijlvol ingerichte appartement van Jolien komt ons een enthousiaste, jonge kat tegemoet gedribbeld, die graag een oogje op het gesprek houdt.

Dubbel gevoel

Bij het begin van het gesprek geeft Jolien meteen toe dat ze een dubbel gevoel had toen de plannen voor de renovatie van Leeuwerikenveld concreet werden. ‘Ik weet welke voordelen deze renovatie mij gaat opleveren, maar tegelijk was het even slikken bij het gevraagde budget. Twee jaar geleden kocht ik dit appartement en liet ik meteen een totaalrenovatie van de binnenkant doen. Daarvan had ik graag financieel nog even gerecupereerd. Het bedrag voor de renovatie van de buitenschil heb ik sindsdien nog niet volledig bijeengespaard. Die ingreep had dus nog even mogen wachten voor mij.’

‘Vele andere eigenaars zijn ouder dan ik of verhuren hier een appartement. De financiële situatie van die eigenaars van een opbrengstpand is dan ook anders dan van wie hier echt woont. Ik sta ook nog aan het begin van mijn carrière, met een loon dat daarmee overeenstemt. En ik ben jong, dus ik wil niet elke vrije minuut van mijn leven in mijn appartement doorbrengen. Ik wil toch graag een bepaalde levensstijl onderhouden.’

Los van de meerwaarde die de renovatie geeft op het vlak van het verbruik, wordt het gebouw esthetisch ook veel leuker voor mij.

Tegelijk heeft Jolien er nooit aan gedacht uit het gebouw Leeuwerikenveld te vertrekken. ‘Bij de aankoop van mijn appartement wist ik dat er een grote renovatie zat aan te komen. Dat was dus wel ingecalculeerd. Het bedrag dat uiteindelijk gevraagd werd voor het project kwam wel hoger uit dan oorspronkelijk geschat. Voor mij is dat financieel best pittig, moet ik zeggen.’

Meerwaarde

‘Toch sta ik achter de renovatie,’ vertelt Jolien. ‘Op het einde van de rit zal ik blij zijn dat de werken snel zijn gebeurd. Qua rendement is dat het interessantst voor mij.’ Want hoe vroeger gerenoveerd wordt, hoe meer de bewoners van Leeuwerikenveld op lange termijn kunnen besparen op hun energiefactuur.

‘Los van de meerwaarde die de renovatie geeft op het vlak van het verbruik, wordt het gebouw esthetisch ook veel leuker voor mij.’ In het mooi gerenoveerde appartement van Jolien vormen de oude ramen inderdaad nog een stijlbreuk. ‘Het zal fijn zijn dat dit in het geheel een strak appartement wordt.’

Durf vragen stellen

De algemene vergaderingen van de vereniging van mede-eigenaars van Leeuwerikenveld waren de momenten waarop Jolien de meeste info kreeg. ‘Toen ik mijn appartement kocht, was het hele proces richting renovatie al in gang gezet, dus daarover heb ik niet veel meer ingebracht. Maar ik vond het wel een meerwaarde om op de algemene vergaderingen de andere eigenaars te ontmoeten, naar de uitleg van de architect te luisteren… Hier komen tijdens de renovatie tenslotte allerlei mensen rondlopen waarvan ik anders niet zou weten wat ze precies komen doen.’

Durf vragen stellen. Het is heel normaal dat je niet alles begrijpt.

‘Tijdens de algemene vergaderingen waren bepaalde zaken niet meteen duidelijk voor mij. Vooral de uitleg van de architecten begreep ik niet altijd helemaal. Gelukkig kon ik na de vergaderingen steeds terecht bij de syndicus om extra vragen te stellen.’ Dat is dan ook Joliens tip voor de bewoners van andere gebouwen: ‘Durf vragen stellen. Het is heel normaal dat je niet alles begrijpt.’

In augustus starten de werken, maar daar maakt Jolien zich niet te druk over. ‘Het brengt natuurlijk een beetje hinder met zich mee. Misschien moet ik eventjes opvang zoeken voor mijn kat.’ Maar daar staat dan ook een comfortabel en mooi gebouw tegenover, dat volledig klaar is voor de toekomst.

Het L.E.U.V.E.N.-project is medegefinancierd door de Europese Unie

LESSEN VAN EEN GROTE RENOVATIE (2)

Op 5 augustus start de grote renovatie van het appartementsblok Leeuwerikenveld Paviljoen 2 in Heverlee. Dankzij het Europese ELENA-project L.E.U.V.E.N. wordt een groot deel van de studiekost voor de renovatie terugbetaald. Na het bezoek aan de syndicus brengt Leuven 2030 nu een bezoek aan Atelier T, waar ingenieur-architect Arne Vangeenberghe vertelt hoe hij dit pioniersproject ervaren heeft.

De renovatie van Leeuwerikenveld is het enige grote privéproject binnen het ELENA-project L.E.U.V.E.N. . ‘Dat privatieve maakt het uitdagend, want we krijgen binnen het gebouw te maken met verschillende groepen eigenaars. De jongste eigenaars hebben met hun eerste centen eindelijk een appartementje kunnen kopen. Daar tegenover staat de oudste groep, die hun appartement afbetaald hebben en vinden dat renovatiewerken aan de volgende generatie zijn. Daarnaast is er een grote groep verhuurders, die door de verbouwingskosten een aantal jaar geen inkomsten overhoudt uit hun opbrengstpand. Ten slotte is er nog een kleine groep eigenaars met voldoende middelen en zin om de renovatie te kunnen dragen.’

‘Bij het opsommen van die groepen eigenaars denk je al snel dat de beslissing om te renoveren nooit goedgekeurd zou geraken. Maar hoewel de renovatie voor velen een extra last is, zijn al die groepen er toch voor gegaan. Dat vind ik fijn en mooi om te zien. Natuurlijk wordt hun appartement achteraf ook meer waard, maar dat ze dat allemaal toch maar doen: schitterend.’

Weinig geïnteresseerde aannemers

Nadat het besluit om te renoveren genomen was, kon Atelier T het dossier verder uitwerken. De zoektocht naar een geschikte aannemer was niet gemakkelijk. ‘We hebben gemerkt dat nog niet veel aannemers geïnteresseerd zijn in dit soort werken. Van de dertien aannemers die we aanschreven, was enkel Renotec geïnteresseerd. We zijn er toch van geschrokken dat er in het hele Belgische bouwlandschap maar één aannemer interesse had in een duurzame renovatie van dit type. Dat maakte onze onderhandelingspositie moeilijk. Renotecs eerste offerte zat ruimschoots boven ons oorspronkelijk geraamde bedrag.’

We zijn er toch van geschrokken dat er in het hele Belgische bouwlandschap maar één aannemer interesse had in een duurzame renovatie van dit type

‘Voor veel aannemers bleek ons dossier moeilijk te liggen. De grote aannemers met genoeg geschikt personeel gaan liever voor projecten in de openbare sector. Gebouwblokken waar mensen tijdens de werken in blijven wonen, zijn voor hen al helemaal niet aantrekkelijk. Voor de iets kleinere aannemers die een project als het onze theoretisch nog zouden aankunnen, past dit soort renovatie dan weer niet in hun planning. Zij laten hun teams normaal door hun verschillende werven circuleren, beginnend met het team voor de ruwbouw, en zo verder. Met enkel onze buitenschilbekleding zou de keten van die aannemers uiteenvallen.’

Renotec richt zich gelukkig wel specifiek op die markt. Mits een paar technische aanpassingen kon het budget teruggebracht worden tot net boven het geraamde bedrag en kon de aannemer uiteindelijk aangesteld worden.

Door projecten als L.E.U.V.E.N. die haalbaarheidsstudies terugbetalen kunnen we mensen aanporren om te durven nadenken over renovaties en daarmee de eerste stap te zetten.

‘De vraag op de privatieve markt is voor aannemers niet zo zichtbaar. Hoe meer bekendheid we projecten als dit geven, hoe meer aannemers er op de privatieve markt komen, waardoor de markt concurrentieel wordt. Maar daarvoor moet de bal aan het rollen gaan bij de bouwheren zelf en dat is net de moeilijkste bal om aan het rollen te krijgen. Door projecten als L.E.U.V.E.N. die haalbaarheidsstudies terugbetalen kunnen we mensen aanporren om te durven nadenken over renovaties en daarmee de eerste stap te zetten.’

Samen één blok

‘De kracht van ons project is dat we als studiebureau een sterk team hebben gevormd met de syndicus en de vereniging van mede-eigenaars. De syndicus kwam krachtig naar voor met een duidelijke en sterke mening. De stuwende kracht van Piet heeft geholpen de twijfels bij de eigenaars weg te werken.’

Maar ook de verdienste van de vereniging van mede-eigenaars is niet te onderschatten. ‘We werkten met een grote groep eigenaars. Dat kan zowel een voordeel, als een nadeel zijn, want in een grote groep komen veel verschillende meningen naar voor. We hebben geprobeerd iedereen correct en objectief te informeren en met die informatie zelf hun mening te laten vormen. Op die manier kwamen alle eigenaars uiteindelijk op één lijn te staan. Ook dat is belangrijk.’

Door als één blok het positieve verhaal van een totaalrenovatie naar voor te brengen, werd het dus makkelijker om alle twijfelaars te overtuigen voor het project.

Klaar voor de toekomst

Ondanks de grote kost die een totaalrenovatie voor veel eigenaars inhoudt, zag Arne dat de wil leefde om het gebouw terug klaar te maken voor de toekomst.

‘Dat het gebouw voorbereid moest worden op de toekomst, was ook ons belangrijkste argument voor de renovatie. In Leuven wordt veel gebouwd en verbouwd. Leeuwerikenveld is dan weer één van de oudste appartementsblokken in Leuven. Zonder extra ingrepen komt het gebouw meer en meer in de achterhoede terecht. Geleidelijk aan voldoe je niet meer aan de kwaliteits- en comforteisen van vandaag en zak je dieper en dieper weg in een put van kosten en oplapwerk.’

Leeuwerikkenveld

Leeuwerikenveld is dan weer één van de oudste appartementsblokken in Leuven. Zonder extra ingrepen komt het gebouw meer en meer in de achterhoede terecht. Geleidelijk aan voldoe je niet meer aan de kwaliteits- en comforteisen van vandaag en zak je dieper en dieper weg in een put van kosten en oplapwerk.

Samen praten over een langetermijnvisie

Arne ziet ook mogelijkheden voor andere appartementsblokken. ‘Mijn grootste aanrader is: denk er samen over na, praat er samen over. De gegroepeerde mindset van de eigenaars is belangrijk. Praat eerst onderling over de opties en betrek er dan de syndicus bij. Als eigenaars willen renoveren, is dat absoluut mogelijk!’

‘Beslis vooral niet vanuit je buikgevoel of het hele proces te duur of technisch onmogelijk zou zijn. Neem bij de minste twijfel een professioneel bureau onder de arm om te zien wat mogelijk is. Laat minstens een kleine studie maken die uitmaakt wat moet en wat kan gebeuren. Daarna kan je met kennis van zaken beslissen of je met het project doorgaat of niet.’

Omdat de eigenaars van Leeuwerikenveld een klein budget aan een studie besteedden, konden ze meteen een planning opstellen voor de toekomst: wat is hoogdringend en wat kan nog even wachten? Arne raadt dan ook aan om een globale visie op te stellen. ‘Tegen 2050 mag elke woning nog 100 kWh per vierkante meter per jaar verbruiken. Dat klinkt nog ver in de toekomst, maar is toch al belangrijk om rekening mee te houden. Een langetermijnvisie beschermt de eigenaars tegen constante tussenoplossingen en halfslachtig oplapwerk.’

Vereenvoudiging van de subsidies

De overheid kan nog heel wat doen om het de syndicus en de eigenaars gemakkelijker te maken om subsidies vast te krijgen, vindt Arne. ‘Sommige subsidies moeten per bewoner worden aangevraagd, andere dan weer gemeenschappelijk. Voor Leeuwerikenveld vervangen we alle ramen, maar elke eigenaar zou afzonderlijk een subsidie moeten aanvragen voor haar of zijn raam… Na veel moeite konden we bereiken dat de subsidies voor de ramen van Leeuwerikenveld uitzonderlijk toch samen aangevraagd konden worden, maar nog beter zou het zijn als dat standaard zo kon.’

Een langetermijnvisie beschermt de eigenaars tegen constante tussenoplossingen en halfslachtig oplapwerk.

‘Mensen willen wel isoleren, maar als de regelgeving dat niet ondersteunt en vereenvoudigt, is er een grote drempel. Bewoners en syndicus steken heel veel werk in het uitpluizen en aanvragen van hun subsidie. Dat extra werk is niet te onderschatten. Alle administratieve vereenvoudiging op dat vlak is dus welkom.’

Daarnaast ziet Arne een grote rol weggelegd voor de subsidiëring van studiekosten, meer nog dan het subsidiëren van de isolatie zelf. ‘Wij als studiebureau zijn de extra kost, niet de bouwkost zelf. Door een haalbaarheidsstudie te subsidiëren, weten mensen wat de mogelijkheden zijn voor hun gebouw. Daarmee geef je het duwtje om hen actie te laten ondernemen.’

Dat is de grote kracht van het ELENA-project L.E.U.V.E.N.: L.E.U.V.E.N. sponsort het denkwerk, zodat mensen daar alvast niet te veel geld aan kwijt zijn. Dat voorbeeld moet breder gevolgd worden om meer snelheid te krijgen in de renovaties.

‘Dat is de grote kracht van het ELENA-project L.E.U.V.E.N.: L.E.U.V.E.N. sponsort het denkwerk, zodat mensen daar alvast niet te veel geld aan kwijt zijn. Dat voorbeeld moet breder gevolgd worden om meer snelheid te krijgen in de renovaties. Het duurt jaren om een project op te starten en af te werken. Als we tegen 2030 iedereen zo ver willen krijgen om te renoveren, dan moeten we nu al stevig duwen, want daar zijn we héél snel.’

Lees binnenkort ook het laatste artikel in onze reeks over de renovatie van Leeuwerikenveld, waarin bewoonster Jolien Dechamps haar ervaringen met het project toelicht.

Het L.E.U.V.E.N.-project is medegefinancierd door de Europese Unie

LESSEN VAN EEN GROTE RENOVATIE (1)

Op 5 augustus start de grote renovatie van het appartementsblok Leeuwerikenveld Paviljoen 2 in Heverlee. Dankzij het Europese ELENA-project L.E.U.V.E.N. wordt een groot deel van de studiekost voor de renovatie terugbetaald. Voor de start van de werken brengt Leuven 2030 een bezoekje aan het gebouw, waar Piet De Mulder vertelt welke lessen hij uit het hele proces getrokken heeft.

Leeuwerikenveld Paviljoen 2 werd in 1969 afgewerkt. Zoals typisch aan constructies van voor de jaren zeventig werd geen rekening gehouden met het energieverbruik van het gebouw: dakisolatie ontbrak volledig en de buitenste betonpanelen waren zo geplaatst dat ze van boven tot onder aan het gebouw één grote koudebrug vormden. Door een koudebrug gaat veel warmte naar buiten verloren en verhoogt de kans op condensatie en vocht binnen.

Al snel na de oplevering van Leeuwerikenveld begon een lange reeks problemen met het buitenste beton, dat meerdere keren hersteld moest worden. Gaandeweg werd duidelijk dat de herstellingen van de betonpanelen en het schilderen van de buitenzijde van het gebouw geen definitieve oplossingen vormden: er bleven nieuwe problemen aan het beton opduiken.

Leeuwerikkenveld

Een grondige oplossing

Op een algemene vergaderingen van de vereniging van mede-eigenaars (VME) van Leeuwerikenveld gingen er stemmen op om een grondige renovatie uit te voeren, om definitief verlost te geraken van de terugkerende problemen aan het beton. Een grondige, definitieve oplossing zou bovendien een einde maken aan de vochtproblemen en de grote warmteverliezen, wat de energierekening van de bewoners behoorlijk zou doen dalen.

Iedereen ziet uiteindelijk in dat dit de enige mogelijkheid is om ons gebouw de toekomst in te loodsen.

De syndicus zag de tijdsgeest veranderen. “Vroeger was zo’n ingrijpende renovatie ondenkbaar geweest, maar we zijn in een andere tijd gekomen. Iedereen ziet uiteindelijk in dat dit de enige mogelijkheid is om ons gebouw de toekomst in te loodsen.”

Leeuwerikkenveld

Concrete stappen

Eerst werd een technisch bureau aangeduid dat een haalbaarheidsstudie zou uitvoeren, om te polsen naar de functionele haalbaarheid en kostprijs van het project. De keuze viel op Atelier T, dat een plan opstelde om het gebouw conform te maken aan de toekomstige energienormen en daarvoor een ramingprijs bepaalde.

In 2013 werd de verwarmingsinstallatie van het gebouw al vernieuwd en vier jaar later was ook het dak al geïsoleerd. Dankzij de renovatie die nu op til is, zullen de buitenste betonpanelen vervangen worden door degelijke isolatie. De buitenkant van het gebouw wordt afgewerkt met een lichte gevelplaat. Ook de terrassen worden ingepakt met isolatiemateriaal en zullen meteen een nieuwe, veilige leuning krijgen. Daarnaast wordt al het buitenschrijnwerk van het gebouw vervangen. Ten slotte worden beide inkomhallen van het gebouw meegerenoveerd.

Daarvoor een aannemer vinden bleek uitdagend. “We schreven dertien aannemers aan, waarvan Renotec de enige was die geïnteresseerd was in de uitvoering van onze renovatie. Voor de anderen paste ons project niet in hun manier van werken.”

Uitdagingen voor de syndicus

De syndicus en de VME van Leeuwerikenveld pionieren met hun project op het vlak van grote renovaties. Piet kreeg dan ook te maken met een aantal grote uitdagingen. Op de eerste plaats de werkwijze in een vereniging van mede-eigenaars.

“In een mede-eigendom moet meer dan de helft van de eigenaars aanwezig zijn om een algemene vergadering überhaupt te laten doorgaan. Bovendien gold toen nog de beslissingsregel dat 75% van de eigenaars akkoord moet gaan met de grote renovatiewerken. Gelukkig werd op onze algemene vergadering een meerderheid van 83% voor de werken gevonden. Een overgrote meerderheid van de eigenaars zag in dat we er niet onderuit konden ons gebouw duurzaam de toekomst in te gidsen.”

Maar het beslissingsproces in samenspraak met de mede-eigenaars vroeg tijd, veel tijd. “Houd er als syndicus rekening mee dat het starten met een grote renovatie een proces is dat over drie of vier jaar loopt. Elke stap moet op een algemene vergadering voorgelegd worden: het aanduiden van een technisch bureau, het goedkeuren van hun raming… Na elke algemene vergadering krijgt de syndicus een maand de tijd om een verslag door te sturen naar alle eigenaars. Daarna moet verplicht drie maanden gewacht worden. Die periodes van stand-still vertragen en bemoeilijken het proces.”

Leeuwerikkenveld

Verdeelsleutel volgens de duizendsten

“Een tweede grote uitdaging was de verdeling van de kosten. In de vereniging van mede-eigenaars van een groot gebouw als Leeuwerikenveld zitten zowel eigenaars van een appartement of een studio, als van een buitenparking of een garage. Iedere eigenaar krijgt op basis van de grootte van zijn of haar privatieve delen bij aankoop een aantal duizendsten toegewezen. We verdeelden de kosten van de werken over alle eigenaars op basis van die duizendsten. Geen uitzonderingen of toegiften.”

Met onze renovatie verhogen we de waarde van het complex.

Alle eigenaars betalen dus mee aan de renovatie. Als die verdeelsleutel wordt goedgekeurd op een algemene vergadering, is dat juridisch helemaal in orde. “Dat betekent ook dat de eigenaars van een garage of buitenparking de renovatie van bijvoorbeeld de ramen voor een stukje mee financieren. Welk voordeel ze daaraan hebben? Hun parkeerplaats zal straks gelegen zijn aan een Leuvens gebouw dat gerenoveerd is volgens de normen die we in 2050 willen halen. Met onze renovatie verhogen we de waarde van het complex en wordt hun parkeerplaats dus ook aantrekkelijker.”

Piet is duidelijk: “Het was enorm belangrijk als eerste punt de kostenverdeling van onze renovatie te agenderen op de algemene vergadering. Zonder die consequente verdeling van de kosten, was het hele proces onhaalbaar geworden.”

Juridische ondersteuning

De syndicus van Leeuwerikenveld is onmiskenbaar gedreven, maar probeert niet halsstarrig alles alleen aan te pakken. “Een syndicus moet zich juridisch laten ondersteunen bij een dergelijk groot dossier. Je mag niet te eigengereid werken. Tijdens het hele proces dat voorafging aan de renovatie heb ik alle vragen voorgelegd aan een advocatenkantoor.”

Een laatste horde die moest genomen worden voor de start van de werken, was de financiering van het project. Op een algemene vergadering is beslist de eigenaars de keuze te geven zijn of haar aandeel in de kosten op voorhand te betalen, of in te tekenen op een renovatielening voor VME’s. Een kleine minderheid van de eigenaars koos voor de renovatielening, de anderen kozen ervoor hun deel van het bedrag voor de start van de werking ter beschikking te stellen. Daarmee is ook de volledige financiering rond.

Bij het buitenkomen van het gebouw Leeuwerikenveld slaat Piet een praatje met een aantal bewoners. Binnenkort wonen zij in een aantrekkelijk, energiezuinig en comfortabel gebouw. Helemaal klaar voor de toekomst.

Lees binnenkort in het vervolgartikel over de ervaringen van ir. arch. Arne Vangeenberghe van Atelier T en welke lessen hij uit deze bijzondere renovatie getrokken heeft.

Het L.E.U.V.E.N.-project is medegefinancierd door de Europese Unie

ENERGIEZUINIGE GEBOUWEN DANKZIJ L.E.U.V.E.N.

Wim Van Aerschot (40) werkt als coördinator facilitair beheer bij het Autonoom Gemeentebedrijf Stadsontwikkeling Leuven, kortweg AGSL. Hij stuurt er een team aan van drie gebouwbeheerders en vijf onderhoudsmedewerkers. Voor AGSL stapte Wim mee in het Europese ELENA-project L.E.U.V.E.N. Leuven 2030 gaat in gesprek met hem. Vragen zijn amper nodig, want Wim doet zijn job met passie en geeft maar wat graag toelichting bij zijn werk.

AGSL is eigenaar en uitbater van verschillende gebouwen die de stad Leuven gebruikt. Zo beheert AGSL het stadskantoor, het Politiehuis, kinderdagverblijf De Girafant, het Comeniusgebouw, de Erfgoedsite Abdij van Park en binnenkort het op te leveren project Klein Rijsel. Wim en zijn team staan niet alleen in voor het facilitair beheer, maar ook voor het behalen van de doelstellingen die in 2012 zijn opgesteld bij de Leuvense nulmeting van de uitstoot van broeikasgassen.

Het ELENA-project L.E.U.V.E.N.

Wim werkt mee in de stuurgroep van het Europese project L.E.U.V.E.N. (Lower Energy Use Via an Extraordinary Network). De partners van dat project werken samen om uit te zoeken welke energiebesparende maatregelen ze kunnen nemen om hun gebouwen te verduurzamen. Voor de studiekosten die daarbij komen kijken, ontvangen ze een Europese subsidie.

Het project L.E.U.V.E.N. heeft geholpen de ambities van bepaalde partners te verhogen

‘Ik ervaar L.E.U.V.E.N. als een netwerk van gelijkgestemden: alle partners doen mee vanuit een duurzame insteek. En het project is veel breder gedragen dan enkel vanuit de stad Leuven. Dat maakt L.E.U.V.E.N. tot een mooi draagvlak om mee naar buiten te treden en alles grootser te beginnen zien. Want op het vlak van duurzaamheid hebben we al veel kleine stappen in de goede richting gezet, maar nu wordt het echt tijd voor grotere stappen.’

In de stuurgroep merkte Wim dat sommige partners tijdens de aanloop naar het project hun oorspronkelijke plannen bijstelden. ‘Het project L.E.U.V.E.N. heeft geholpen de ambities van bepaalde partners te verhogen. Dankzij ons contact kon ik bijvoorbeeld vanuit mijn ervaring laten zien dat bepaalde technische obstakels niet onoverkomelijk waren.’

AGSL neemt met verschillende gebouwen deel aan het ELENA-project L.E.U.V.E.N. ‘Voor ons woonproject ’t Wisselspoor vertrekken we van een nieuwbouw. Maar het ombuigen van bestaande, oudere gebouwen tot energiezuinige panden vind ik nog boeiender. Voor het stadskantoor, De Girafant en het Politiehuis screenen we de huidige situatie en bekijken we waar we naartoe willen. Misschien kunnen we het gewenste resultaat simpelweg bereiken via een herinregeling van de bestaande technieken, misschien zijn nieuwe technieken noodzakelijk. Een voorbeeld: ook al willen we het dak van het Politiehuis met zonnepanelen bedekken, we moeten werken aan een grote daling van het energieverbruik in het gebouw.’

De inzichten die ik op mijn werk opdoe, koppel ik terug naar mijn persoonlijke leven

Iedereen mee in het duurzame verhaal

‘Het is fijn hoe mijn duurzame ambities vanaf dag één bij AGSL heel serieus genomen werden. Klimaatacties worden hier direct gesteund. Het project L.E.U.V.E.N. past dan ook als een puzzelstuk in het geheel en is volledig verweven met onze werking bij facilitair beheer. Iedereen is mee in het duurzame verhaal.’

‘De inzichten die ik op mijn werk opdoe, koppel ik terug naar mijn persoonlijke leven. Ik heb drie zonen, die ik wil laten voelen hoe je een duurzaam en mooi leven kan leiden. We reizen niet met het vliegtuig, maar trekken erop uit met de tent. Ook installeerden we zonnepanelen, niet puur uit financiële motieven, maar ook uit persoonlijke overtuiging. Binnenkort wil ik voor onze verwarming overstappen op een warmtepomp.’

De ideale toekomst

Wanneer we vragen naar Wims ideale toekomstbeeld, hoeft hij niet lang te denken. Wim weet precies hoe hij de ideale versie van het stadskantoor zou waarmaken. ‘In mijn droom staan er nog maar een paar elektrische wagens in de parking. Voor de rest zouden alle verplaatsingen met de fiets of andere duurzame transportmiddelen gebeuren. De buitenkant van het stadskantoor ziet er hetzelfde uit, maar de binnenkant is veranderd in een multifunctioneel kantoor met een hele waaier aan flexibele ruimtes. Elke werknemer vindt er een plaats waar hij of zij zich thuis voelt.’

‘De elektriciteit zou van het net afgekoppeld zijn, want we staan in voor onze eigen voorziening. En in plaats van zelf onze eigen verwarming of koeling te produceren, bundelen we die stromen op grotere schaal en gebruiken we de gegenereerde warmte of koude efficiënt. Het is een mooi toekomstbeeld, maar de realisatie ervan zal niet evident zijn.’

Het L.E.U.V.E.N.-project is medegefinancierd door de Europese Unie